Hướng dẫn
Ai cần lập kế hoạch di sản (estate plan)?
Bạn có thể nghĩ lập kế hoạch di sản chỉ dành cho người giàu, nhưng các gia đình với nhiều hoàn cảnh khác nhau cũng cần để bảo vệ người thân. Tìm hiểu ai nên lập kế hoạch—và cách được ghép cặp miễn phí để tư vấn với một luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép gần nơi bạn sống.
Trả lời nhanh: nếu bạn có người mình thương, bạn có thể cần một kế hoạch
Lập kế hoạch di sản giúp bạn quyết định ai sẽ chăm lo cho gia đình bạn và cách tài sản của bạn sẽ được xử lý sau khi bạn qua đời. Nếu bạn có con cái, vợ/chồng, cha mẹ lớn tuổi, hoặc bất kỳ ai đang phụ thuộc vào bạn, một kế hoạch cơ bản thường rất quan trọng.
Lập kế hoạch di sản cũng có thể giúp bạn chỉ định những người ra quyết định đáng tin cậy nếu bạn không thể tự nói thay cho mình (ví dụ, thông qua giấy chỉ dẫn y tế và giấy ủy quyền—power of attorney). Các giấy tờ cụ thể có thể khác nhau, nhưng mục tiêu vẫn giống nhau: sự rõ ràng cho những người bạn yêu thương.
Quy định khác nhau theo từng tiểu bang, và luật có thể thay đổi. Hướng dẫn này chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức chung, không phải tư vấn pháp lý—vui lòng xác nhận chi tiết với luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép tại tiểu bang của bạn.
- Nếu bạn có người phụ thuộc, bạn có thể muốn lập di chúc và/hoặc lập quỹ tín thác (trust), kèm các lựa chọn về người giám hộ
- Nếu bạn muốn kiểm soát, bạn cũng có thể cần các giấy tờ lập kế hoạch cho quyết định y tế và tài chính
Những tình huống phổ biến khiến kế hoạch di sản trở nên quan trọng
Bạn không cần sở hữu “nhiều” tài sản để được lợi từ kế hoạch di sản. Nhiều gia đình bắt đầu vì muốn ít bất ngờ hơn và hướng dẫn rõ ràng hơn.
Cân nhắc lập kế hoạch di sản nếu bất kỳ điều nào sau đây đúng:
- Bạn có con cái (đặc biệt là con nhỏ)
- Bạn chưa kết hôn, hoặc bạn và bạn đời của bạn không được thiết lập hợp pháp theo cách bạn nghĩ
- Bạn đã ly hôn hoặc có con riêng và muốn việc giám hộ và thừa kế phù hợp với ý định của bạn
- Bạn có cha mẹ lớn tuổi hoặc người thân khác có thể cần được hỗ trợ
- Bạn sở hữu nhà, có khoản tiết kiệm, hoặc chỉ đơn giản muốn tránh sự nhầm lẫn
- Bạn có một số tài sản chung hoặc cách sắp xếp tài sản trong gia đình
Cũng nên cân nhắc lập kế hoạch nếu bạn muốn có một người thay mặt bạn đưa ra quyết định y tế và/hoặc tài chính trong trường hợp bệnh nặng hoặc mất khả năng.
- Ngay cả “gia đình khá đơn giản” cũng thường được lợi từ việc chỉ định người giám hộ và chọn điều gì sẽ xảy ra nếu bạn qua đời
Mới đến Mỹ? Lập kế hoạch di sản có thể giúp tránh rắc rối tốn kém
Nếu bạn mới đến Hoa Kỳ, có thể bạn chưa biết rằng “sẽ xảy ra điều gì khi ai đó qua đời” đôi khi có thể tự động được xác định—bởi luật của tiểu bang—khi không có di chúc. Điều này có thể dẫn đến kết quả không phù hợp với mong muốn của bạn.
Lập kế hoạch di sản có thể giúp bạn:
- Chỉ định người giám hộ cho các con nhỏ bạn để lại
- Chọn ai sẽ nhận tài sản và các đồ dùng cá nhân
- Giảm khả năng người thân tranh cãi về các quyết định
- Bổ sung hướng dẫn cho các quyết định y tế thông qua các giấy chỉ dẫn trước đó (advance directives)
Vì quy định khác nhau theo từng tiểu bang và còn tùy tình huống của bạn, điều quan trọng là làm việc với luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép và hành nghề tại nơi bạn sinh sống. WillArbor là một cách miễn phí để kết nối với luật sư gần bạn—không hề gây áp lực.
- Nếu bạn qua đời mà không có di chúc, các quy định “thừa kế theo luật mặc định” (intestacy) của tiểu bang bạn sẽ quyết định thay cho bạn
Những giấy tờ mọi người thường cần (và vì sao chúng khác nhau)
Nhiều gia đình nghe cụm từ “kế hoạch di sản (estate plan)” và nghĩ rằng chỉ có nghĩa là lập di chúc. Nói đơn giản, kế hoạch di sản thường là một tập hợp các giấy tờ hoạt động cùng nhau.
Một vài “khối xây dựng” phổ biến:
- Di chúc (Will): Thường dùng để nói ai sẽ nhận tài sản của bạn và, nếu bạn có con cái, ai nên làm người giám hộ. Di chúc thường phải qua thủ tục chứng thực di chúc (probate).
- Quỹ tín thác sống (Living trust): Có thể giúp quản lý cách xử lý tài sản và có thể giúp tránh probate cho các tài sản bạn đưa vào quỹ tín thác. Quỹ tín thác cần được thiết lập đúng cách và “nạp vốn” (funded) đúng.
- Giấy ủy quyền (Power of attorney): Chỉ định một người bạn tin tưởng để xử lý các vấn đề tài chính nếu bạn không thể.
- Giấy chỉ dẫn chăm sóc sức khỏe / advance directive: Giúp hướng dẫn các quyết định y tế nếu bạn không thể giao tiếp.
Luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép có thể giải thích bạn có thể cần những gì tại tiểu bang của mình. Nếu bạn dùng mẫu tự làm (DIY), quy định có thể không khớp với yêu cầu của tiểu bang bạn, và một mẫu trông “hợp lệ” vẫn có thể bị từ chối.
- Tránh bẫy phổ biến: “quỹ tín thác chưa nạp vốn” (unfunded trust) không thực sự kiểm soát tài sản mà bạn nghĩ nó kiểm soát
Những sai lầm phổ biến trong lập kế hoạch di sản cần tránh
Các gia đình thường gặp những vấn đề có thể phòng tránh. Biết sớm những điều này có thể giúp bạn chọn đúng mức hỗ trợ.
Hãy cẩn thận với:
- Qua đời mà không có di chúc (tiểu bang của bạn sẽ quyết định)
- Dựa vào các mẫu tự làm không đáp ứng quy định của tiểu bang bạn
- Chỉ định người thụ hưởng (beneficiary) đã lỗi thời trên hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hoặc tài khoản hưu trí
- Quên cập nhật kế hoạch sau các sự kiện lớn trong đời (kết hôn, ly hôn, sinh con, chuyển sang tiểu bang khác)
- Chọn người giám hộ mà không cân nhắc thực tế ai có thể đảm nhận vai trò đó
- Tạo quỹ tín thác nhưng không chuyển giao đúng cách (nạp vốn/funded) các tài sản vào quỹ
Phần lớn việc lập kế hoạch di sản thường được báo giá theo mức phí trọn gói (flat fee) thay vì tính theo giờ, nhưng chi phí thực tế phụ thuộc vào các giấy tờ và mức độ phức tạp, và sẽ thay đổi theo từng tiểu bang. Các khoảng chi phí có thể hữu ích, nhưng chúng không phải là cam kết về số tiền bạn sẽ phải trả.
Để có hỗ trợ kiến thức chung và bước tiếp theo, hãy bắt đầu với được ghép cặp.
- Bẫy: “Tôi đã có di chúc” nhưng các biểu mẫu người thụ hưởng và các tài khoản quan trọng vẫn đang chỉ tới nơi khác
Bước tiếp theo: rõ ràng trước, rồi thuê luật sư được cấp phép (miễn phí cho bạn)
Nếu bạn đang tự hỏi liệu mình có cần lập kế hoạch di sản hay không, cách an toàn nhất là trao đổi với một luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép và hiểu rõ quy định của tiểu bang bạn. Bạn có thể mang theo các câu hỏi và ưu tiên của mình (ví dụ: ngôn ngữ bạn muốn sử dụng) để so sánh các lựa chọn.
WillArbor là dịch vụ GHÉP CẶP MIỄN PHÍ—not a law firm và not your lawyer. Chúng tôi chỉ thu thập thông tin liên hệ và ý định lập kế hoạch (ví dụ: tiểu bang của bạn và bạn muốn lên kế hoạch cho điều gì). Chúng tôi không thu thập giá trị tài sản, số tài khoản, nội dung giấy tờ, hoặc các con số cá nhân nhạy cảm.
Khi bạn gặp luật sư, hãy hỏi họ đề xuất những giấy tờ nào cho tình huống của bạn và xác nhận mức phí trọn gói (flat fee) bằng văn bản trước khi bất kỳ công việc nào bắt đầu. Quy định thay đổi theo từng tiểu bang, vì vậy hãy đảm bảo họ được cấp phép hành nghề tại nơi bạn sống và bạn có thể xác minh tình trạng cấp phép luật sư (bar status).
Nếu bạn đã sẵn sàng, bắt đầu tại đây để tìm hiểu lập kế hoạch di sản thường bao gồm những gì, hoặc đi thẳng đến được ghép cặp để tìm một luật sư được cấp phép gần bạn.
- Gia đình giữ quyền kiểm soát: bạn quyết định việc thuê và xác nhận mức phí trọn gói trước khi mọi thứ bắt đầu
Nếu bạn có người thân phụ thuộc vào bạn—hoặc bạn muốn có các lựa chọn rõ ràng về y tế, tài chính và người nhận thừa kế—thì bạn có thể cần lập kế hoạch di sản, và bạn có thể được ghép cặp miễn phí với một luật sư được cấp phép tại tiểu bang của mình.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thật sự cần lập kế hoạch di sản nếu mình không có nhiều tiền không?
Vẫn có thể quan trọng. Kế hoạch di sản giúp bạn chỉ định người giám hộ cho con cái, chọn ai nhận tài sản, và đặt ra hướng dẫn cho các quyết định y tế và tài chính nếu bạn không thể tự nói thay cho mình. Quy định khác nhau theo từng tiểu bang, vì vậy hãy trao đổi với một luật sư được cấp phép tại tiểu bang của bạn để biết điều gì phù hợp với tình huống của bạn.
Di chúc có phải là thứ duy nhất tôi cần không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Di chúc rất quan trọng đối với nhiều gia đình, nhưng một số người cũng có thể được lợi từ quỹ tín thác sống (living trust), giấy ủy quyền, và giấy chỉ dẫn trước đó (advance directives). Bộ giấy tờ phù hợp phụ thuộc vào quy định của tiểu bang bạn và nhu cầu của gia đình—luật sư có thể giải thích rõ ràng các lựa chọn.
Nếu tôi qua đời mà không có di chúc thì điều gì sẽ xảy ra?
Luật thừa kế theo diện (intestacy) của tiểu bang bạn sẽ quyết định ai nhận tài sản của bạn và cách xử lý di sản. Điều này có thể không phù hợp với mong muốn của bạn và có thể khiến mọi việc trở nên khó khăn hơn cho gia đình. Di chúc là một cách để giảm rủi ro đó, nhưng quy định thay đổi theo từng tiểu bang.
Tôi đã liệt kê người thụ hưởng trên các tài khoản—như vậy có thay thế kế hoạch di sản không?
Việc chỉ định người thụ hưởng có thể giúp cho đúng các tài khoản mà nó áp dụng, nhưng thường không thay thế tất cả. Vẫn có thể cần một kế hoạch đầy đủ cho vấn đề giám hộ, quyết định y tế và các tài sản khác, và kế hoạch đó có thể bị ảnh hưởng bởi luật tiểu bang. Hãy xem lại các lựa chọn của bạn với một luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép.
Làm sao để tìm đúng luật sư gần nơi tôi ở?
Bạn có thể được ghép cặp thông qua [WillArbor](/get-matched/), dịch vụ miễn phí cho các gia đình. Sau đó, hãy so sánh các khuyến nghị và xác nhận mức phí trọn gói bằng văn bản trước khi bắt đầu làm việc. Luôn kiểm tra xem luật sư có được cấp phép tại tiểu bang của bạn hay không.
Trợ giúp liên quan
Sự khác biệt giữa di chúc và trust (living trust), khi nào phù hợp, và vì sao nhiều gia đình dùng cả hai.
Mở → Cách tránh thủ tục chứng thực di chúc (probate)Những cách hiểu đơn giản giúp gia đình giảm hoặc tránh thủ tục chứng thực di chúc — tín thác, chỉ định người thụ hưởng và hình thức sở hữu chung.
Mở → Nếu Mình Qua Đời Mà Không Có Di Chúc Thì Điều Gì Sẽ Xảy Ra?Luật thừa kế theo diện không có di chúc: tiểu bang xác định ai sẽ nhận tài sản thế nào — và vì sao điều đó có thể không phù hợp với mong muốn của bạn.
Mở →