Tài sản di sản (estate) là gì?

“Estate” nghĩa là gì bằng lời dễ hiểu

Nói theo cách hằng ngày, estate của bạn là tất cả những gì bạn sở hữu và có thể cần phải chuyển giao khi bạn qua đời. Điều đó có thể bao gồm nhà ở, xe cộ, tài khoản ngân hàng, tài khoản hưu trí, đồ dùng cá nhân, và đôi khi là các khoản nợ và chi phí mai táng/chi phí cuối cùng.

Mọi người cũng dùng từ estate để chỉ “tài sản di sản” mang tính pháp lý tồn tại sau khi một người chết. Đó là tập hợp các tài sản và nghĩa vụ mà tòa án, người thừa kế và người đại diện cá nhân (personal representative) có thể phải xử lý. Phần nào được tính vào estate có thể khác nhau tùy theo từng bang và từng loại tài sản.

Đây là một lý do khiến các gia đình thường tìm đến luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép. Một luật sư tại bang của bạn có thể giải thích những gì sẽ đi qua thủ tục probate, những gì có thể chuyển giao ngoài probate, và những tài liệu nào có thể giúp gia đình bạn tránh rối rắm về sau.

Thường thì những gì nằm trong một estate?

Thông thường, một estate có thể bao gồm:

• Một ngôi nhà hoặc bất động sản khác
• Tài khoản ngân hàng đứng tên một người
• Xe cộ
• Các món đồ cá nhân như đồ nội thất, trang sức và kỷ vật gia đình
• Quyền lợi/vốn góp trong doanh nghiệp
• Một số khoản nợ và hóa đơn còn phải trả tại thời điểm qua đời

Một số thứ có thể chuyển giao ra khỏi estate, tùy thuộc vào việc chúng được đứng tên/cách ghi danh như thế nào. Ví dụ, bảo hiểm nhân thọ, tài khoản hưu trí và tài sản đồng sở hữu có thể chuyển giao theo chỉ định người thụ hưởng hoặc theo quy tắc sở hữu. Luật của từng bang kiểm soát nhiều chi tiết trong số này, nên câu trả lời không giống nhau ở mọi nơi.

Vì sao từ “estate” quan trọng với di chúc, trust và probate

Từ estate được nhắc đến vì di chúc thường nêu rõ ai sẽ nhận tài sản từ estate và ai sẽ làm người giám hộ cho con cái chưa thành niên. Trust có thể giữ tài sản để chúng không phải đi qua probate theo cùng cách, nhưng chỉ khi trust được lập đúng cách và đã được “fund” (chuyển tài sản vào trust).

Một lỗi phổ biến là có trust nhưng không chuyển tài sản vào đó. Việc này gọi là trust chưa được cấp vốn (unfunded trust), và có thể khiến gia đình gặp chậm trễ cũng như thêm các bước thủ tục. Các vấn đề thường gặp khác gồm qua đời mà không có di chúc, quên cập nhật mẫu chỉ định người thụ hưởng (beneficiary forms), hoặc dùng mẫu tự làm (DIY) không đáp ứng quy tắc của bang bạn.

Nếu bạn đang giúp cha mẹ, vợ/chồng hoặc người thân, câu hỏi chính thường không chỉ là “Estate là gì?” mà là “Những tài sản nào do di chúc chi phối, tài sản nào do trust chi phối, và tài sản nào do mẫu chỉ định người thụ hưởng chi phối?”

Estate sẽ được xử lý thế nào sau khi qua đời?

Sau khi một người qua đời, estate có thể cần được quản lý/tiến hành thủ tục (administered). Ở nhiều bang, điều đó có nghĩa là sẽ có người thu thập thông tin, thanh toán các khoản nợ hợp lệ và chi phí cuối cùng, rồi chuyển giao tài sản cho đúng người.

Nếu có di chúc, người đại diện cá nhân được chỉ định thường sẽ giúp thực hiện di chúc. Nếu không có di chúc, các quy tắc “thừa kế theo luật” của bang (intestacy rules) sẽ quyết định ai được hưởng.

Khi có sự giám sát của tòa án, quá trình này được gọi là probate. Probate có thể đơn giản hoặc phức tạp hơn, tùy thuộc vào bang, quy mô và loại estate, việc có di chúc hợp lệ hay không, và gia đình có đồng thuận về việc nên xử lý thế nào hay không. Không có một quy tắc duy nhất áp dụng trên toàn quốc.

Nếu bạn không chắc gia đình mình cần gì, hãy bắt đầu bằng việc nhận một giải thích cụ thể theo bang từ luật sư lập kế hoạch di sản được cấp phép. WillArbor là dịch vụ ghép nối miễn phí, không phải công ty luật, và không soạn thảo giấy tờ hay thiết lập quan hệ luật sư–khách hàng.

Cách nhận trợ giúp thực tế mà không cần đoán mò

Bạn không cần phải thu thập các chi tiết nhạy cảm về tài khoản để bắt đầu. Khi ghép nối, chỉ cần thông tin liên hệ cơ bản và “ý định lập kế hoạch” như tên, số điện thoại, email (tùy chọn), bang, bạn muốn lên kế hoạch cho điều gì và ngôn ngữ bạn ưu tiên.

Bước tiếp theo đơn giản có thể như sau:
1. Hãy nghĩ về mục tiêu chính của bạn: di chúc, trust, giấy ủy quyền (power of attorney), giấy chỉ dẫn/yêu cầu trước (advance directive), hoặc hỗ trợ sau khi có người qua đời.
2. Chia sẻ bang của bạn và ngôn ngữ bạn ưu tiên.
3. So sánh các luật sư được cấp phép và xác nhận họ có tư cách tốt (good standing) với hiệp hội luật sư của bang.
4. Yêu cầu mức phí trọn gói (flat fee) bằng văn bản trước khi bắt đầu bất kỳ công việc nào.

Hầu hết luật sư lập kế hoạch di sản sẽ báo phí trọn gói, không phải tính theo giờ, nhưng con số thực tế còn tùy thuộc vào tài liệu, mức độ phức tạp và từng bang. Kế hoạch di chúc đơn giản có thể tốn ít hơn một kế hoạch gồm trust còn có thể thu hồi (revocable living trust), lập kế hoạch về việc giám hộ, hoặc tình huống gia đình lớn hơn. Bất kỳ mức giá trong khoảng nào cũng chỉ là hướng dẫn chung, không phải báo giá.

Những câu hỏi thường gặp của gia đình nên hỏi luật sư

Trước khi thuê bất kỳ ai, thường sẽ hữu ích nếu bạn hỏi vài câu hỏi thẳng:

• Tôi thực sự cần những tài liệu nào cho tình huống của mình?
• Bang của tôi có yêu cầu gì đặc biệt để di chúc hoặc trust được coi là hợp lệ không?
• Tài sản nào sẽ tránh phải qua probate và tài sản nào thì không?
• Tôi có cần cập nhật luôn mẫu chỉ định người thụ hưởng không?
• Mức flat fee của bạn là bao nhiêu, và những gì được bao gồm sẽ được ghi bằng văn bản như thế nào?

Loại trao đổi này có thể giúp tiết kiệm thời gian và giảm sai sót. Nó cũng giúp bạn giữ quyền chủ động: bạn so sánh các luật sư, chọn người để thuê, và quyết định xem mức phí và kế hoạch có phù hợp với gia đình bạn hay không.

Trợ giúp liên quan